Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan rapor, Türkiye’deki emeklilik sistemine dair önemli verileri ortaya koydu. Ocak ayı itibarıyla zorunlu sigorta kapsamındaki çalışan sayısının milyonları bulduğu görülüyor. Sigortalılar, emeklilik yaşları açısından üç ana grupta sınıflandırılıyor. 2023 yılında yürürlüğe giren Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi, aynı yaş aralığındaki bireyler arasında bile emeklilik koşullarında önemli farklılıklar yaratmış durumda.
### EYT Düzenlemesi ile Yaş Şartı Kaldırıldı
Emeklilikte yaş şartının kaldırıldığı EYT düzenlemesi, 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olan yaklaşık 2,5 milyon kişiyi kapsıyor. Bu gruptaki sigortalılar için emeklilik koşulları şu şekilde:
– **Yaş Koşulu:** 2023 itibarıyla, yaş şartı tamamen ortadan kaldırıldı.
– **Emeklilik Kriterleri:** Emeklilik, yalnızca prim gün sayısı ve sigortalılık süresine dayanarak belirleniyor.
– **Fiili Durum:** Prim gününü tamamlayan sigortalılar hemen emekli olabiliyor, ancak fiili emeklilik yaşı kadınlar için 38, erkekler için 43’tür. Prim eksiği olanlarda bu yaş daha ileri çıkabilmektedir.
### 1999-2008 Arasında Sigortalı Olanlarda Kademeli Emeklilik
8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olarak çalışan yaklaşık 4-5 milyon kişi, emeklilikte yaş şartına tabi olmaya devam ediyor. Bu gruptaki SSK’lılar (4/a) için sigortalılık süresi şartı aranmamakla birlikte, temel kurallar şu şekildedir:
– **Prim Şartı:** Normal emeklilik için 7000 prim günü tamamlanmalıdır.
– **Yaş Sınırı:** Şartları yerine getiren kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabiliyor.
### 2008 Sonrası Çalışanlar için 65 Yaş Hedefi
30 Nisan 2008 tarihinden sonra işe başlayan ve toplamda yaklaşık 17 milyon kişiyi kapsayan en büyük grup için emeklilik yaşı, prim gün sayısının tamamlandığı tarihe bağlı olarak kademeli artış göstermektedir.
– **Prim Gün Sayısı:** SSK’lılar için 7200, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı için 9000 gün prim şartı öngörülmektedir.
– **Kademeli Artış:** 2035 yılı sonuna kadar prim gününü tamamlayanlar 58-60 yaşlarında emekli olabilecek. Bu tarihten sonra ise emeklilik yaşı her iki yılda bir bir yıl artacak.
– **65 Yaş Sınırı:** 2020 yılından itibaren çalışmaya başlayan memurlar ve esnaflar ile 2024 yılından itibaren işe başlayan işçiler, 65 yaşından önce emekli olamayacaklar. Ayrıca, 4/a statüsündeki kadınlar için 65 yaş sınırı 2028’den itibaren işe başlayanlar için zorunlu hale gelecek.
### Emeklilikte 65 Yaş Gerçeği
Mevcut verilere göre, çalışma hayatındaki yaklaşık 3 milyon kişinin 65 yaşından önce emekli olması mümkün görünmüyor. Öte yandan, daha önce sigortalı olan ancak prim ödemelerini 2044 yılına kadar tamamlayamayacak olan milyonlarca kişi de 65 yaş sınırına tabi olacak. Türkiye’de emeklilik sistemi, ‘çalışma hayatında emeklilik yaşı bakımından üç ayrı grubun bir arada bulunduğu’ çok katmanlı bir yapıya dönüşmüş durumda.
