Salep orkidesinin doğadan izinsiz toplanması, 2026 itibarıyla 500 bin TL’yi aşan cezalara neden oluyor. Ancak, bu bitkinin devlet izniyle yapılan kültürel yetiştiriciliği, çiftçilere önemli bir gelir kapısı sunuyor. Salep orkidesi, uluslararası anlaşmalar ve ülke yasalarıyla korunurken, iklim çeşitliliği sayesinde Türkiye’nin farklı coğrafyalarında, özellikle de Anadolu’nun dağlık kesimlerinde doğal olarak yetişiyor. Muğla ve Antalya’nın serin yaylalarından Kastamonu ve Sinop’un nemli ormanlarına, Yozgat’ın Akdağmadeni bölgesinden Kahramanmaraş’ın yüksek kesimlerine kadar bu bitkiye rastlamak mümkün.
Salep üretimi için Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan izin almak zorunlu. Çiftçiler, sadece bakanlık onaylı işletmelerden temin edilen sertifikalı yumrularla salep yetiştirebilir. İzinsiz veya kaynağı belirsiz yumrularla yapılan ekimler yasal kabul edilmiyor. Bakanlık, kayıtlı üreticilere teknik destek sağlarken, ürünlerin yasal yollarla pazara sunulmasına da yardımcı oluyor.
Salep, içecek, dondurma ve ilaç sanayi için önemli bir hammadde olarak başlıca tarımsal ürünler arasında yer alıyor. Güncel piyasa fiyatları türüne göre büyük farklılıklar gösteriyor. Saf toz salebin kilogramı 10 bin ile 12 bin 500 TL arasında alıcı bulurken, butik dondurmacılar ve doğal ürün meraklıları bu ürünlerin başlıca tüketicileri. Ayrıca, hasat edilip kurutulmuş kuru salep yumruları kilosu 8 bin ile 10 bin TL arasında satılmakta. Kurutma işlemi sırasında bitkinin yaklaşık yüzde 80 ağırlığını kaybetmesi, kuru salebin fiyatını artıran önemli bir faktör. Taze olarak satılan yaş salep ise hasat döneminde 2 bin ile 3 bin 500 TL arasında değişen fiyatlarla sunuluyor. Üreticiler, bir dönümlük araziden elde edilen gelirin birçok geleneksel tarım ürününe göre kat kat yüksek olduğunu vurguluyor.
